De Nederlandse economie lijkt op een levend wezen dat steeds verder in de ziekteproces raakt, maar niet alleen door de coronacrisis. Een nieuwe generatie van financiële inefficiënties – de zogenaamde “zombie-economie” – doet zich voor, waarbij bedrijven met schulden blijven bestaan die geen economische waarde meer creëren. Deze trend, die ook in Nederland steeds meer voelbaar wordt, heeft niet alleen sociale, maar ook structurele gevolgen voor de toekomst van het land. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) zijn er al meer dan 12.000 bedrijven in Nederland actief met een negatieve groei, terwijl de productiviteit sinds 2010 niet meer is gestegen. Dit fenomeen wordt niet alleen veroorzaakt door de huidige inflatie, maar ook door een langdurige afhankelijkheid van subsidie en een gebrek aan innovatie.

De term “zombie-economie” is niet nieuw, maar in Nederland wordt het fenomeen nog steeds onderschat. Bedrijven die met schulden blijven bestaan, maar geen nieuwe investeringen doen, zijn een teken van een economie die zichzelf in een slopende cirkel bevindt. Deze bedrijven kunnen weliswaar nog een tijdje overleven dankzij lage rente en subsidies, maar ze dragen niet bij aan groei of innovatie. Volgens het Financieele Dagblad zijn er in 2022 al meer dan 3.000 bedrijven in Nederland gesloten die eerder als “zombiebedrijven” waren geïdentificeerd. Dit getal toont aan dat de trend niet alleen een tijdelijke verschijnsel is, maar een structureel probleem dat de economische stabiliteit bedreigt. Een voorbeeld hiervan is de textielindustrie, waar veel kleine bedrijven door de internationale concurrentie en de omvangrijke subsidies in het buitenland in de problemen zijn gekomen.

De gevolgen van deze economische trend zijn niet alleen economisch, maar ook sociaal. Een onderzoek van het Sociaal en Economisch Planbureau (SEP) toont aan dat bedrijven die niet meer kunnen concurreren vaak hun personeel moeten ontslaan. Dit leidt tot een aanhoudende arbeidsmarktproblematiek, met een groeiend aantal werklozen en een dalende productiviteit per werknemer. Bovendien zorgt de afhankelijkheid van subsidies voor een onevenwichtige economie, waarbij kleine bedrijven vaak niet genoeg kansen krijgen om te groeien. Een voorbeeld hiervan is de biotechnologie-sector, waar veel innovatieve startups door de hoge startkosten en de afhankelijkheid van overheidssteun in de problemen zijn gekomen.

Om deze trend om te buigen, is het belangrijk om te investeren in innovatie en ondernemerschap. Het kabinet heeft in de afgelopen jaren verschillende maatregelen genomen om kleine bedrijven te ondersteunen, zoals de Subsidie voor Innovatie en Organisatie (SIO). Echter, volgens de Kamer van Koophandel (KvK) is er nog steeds een tekort aan effectieve steun voor ondernemers die willen innoveren. Een concrete oplossing zou kunnen zijn om meer focus te leggen op het stimuleren van ondernemers die investeren in nieuwe technologieën en producten. Een voorbeeld hiervan is het bedrijf deze link, dat zich heeft toegelegd op duurzame innovaties in de landbouwsector, en daarmee een voorbeeld is voor andere ondernemers.

Een ander belangrijk aspect is het herzien van de belastingstructuur. De huidige belastingregels trekken veel bedrijven aan om te verhuizen naar landen met lagere belastingen, zoals de Verenigde Staten of België. Dit leidt tot een verlies van belastinginkomsten voor Nederland, wat de financiële situatie van het land verder verzwakt. Volgens het Belastingdienst is de belastingonttrekking in 2022 op een hoogte van meer dan 4,5 miljard euro gestegen. Om dit probleem aan te pakken, is het noodzakelijk om de belastingheffing te moderniseren en te zorgen dat bedrijven in Nederland blijven investeren. Een voorbeeld van een succesvolle aanpak is het Nederlandse bedrijf Philips, dat ondanks de belastingheffing in Nederland heeft kunnen blijven groeien door middel van innovatie en internationale expansie.

De toekomst van Nederland hangt af van de manier waarop we met deze economische uitdagingen omgaan. Het is essentieel dat het kabinet en de overheid maatregelen nemen om de ziekte van de zombie-economie te bestrijden. Dit kan worden gedaan door meer investeringen in onderwijs en opleiding, zodat er meer ondernemers worden opgeleid die in staat zijn om innovatief te werken. Daarnaast is het belangrijk om de belastingheffing te optimaliseren en te zorgen dat bedrijven in Nederland blijven investeren. Als Nederland deze uitdagingen aanknapt, kan het weer een economisch sterke en innovatieve partner zijn voor de rest van Europa.

• In 2022 zijn er meer dan 3.000 bedrijven in Nederland gesloten die als “zombiebedrijven” waren geïdentificeerd.
• De productiviteit in Nederland is sinds 2010 niet meer gestegen, terwijl meer dan 12.000 bedrijven actief zijn met een negatieve groei.
• De afhankelijkheid van subsidies leidt tot een onevenwichtige economie, waarbij kleine innovatieve bedrijven vaak niet genoeg kansen krijgen.
• De belastingonttrekking in Nederland is in 2022 op een hoogte van meer dan 4,5 miljard euro gestegen.
• De textielindustrie in Nederland heeft veel kleine bedrijven verloren door internationale concurrentie en subsidies in het buitenland.